NATO: Rosyjska dezinformacja manipuluje Polakami. „Sześć kluczowych narracji”

 

Centrum Doskonałości w Zakresie Komunikacji Strategicznej NATO mieszczące się na Łotwie  opublikowało na swojej stronie internetowej pogłębiony materiał dotyczący strategii dezinformacyjnej Rosji na obszarze państw bałtyckich i nordyckich pt. Footprint in the Nordic-Baltic Information Environment. Analiza ta zawiera szereg informacji dotyczących metodyki działania Rosji, mogących znaleźć zastosowanie również w odniesieniu do innych państw, na przykład Polski.

Rosyjska polityka dezinformacyjna w Europie Środkowej

Cele Rosji w regionie Europy Środkowej:

Polityczny: utrzymanie statusu supermocarstwa,

Militarny: powstrzymanie procesu ekspansji NATO w rejonie granic Rosji i połączenie potencjału wojskowego z innymi instrumentami,

Ekonomiczny: forsowanie inicjatyw gospodarczych opartych o zasoby naturalne, z uwzględnieniem Arktyki jako obszaru priorytetowego,

Informacyjny: stworzenie własnego globalnego systemu informacyjnego, promującego poglądy państwa rosyjskiego, własnej perspektywy historycznej  i ideologicznej.

Źródła informacji dotyczących założeń strategii rosyjskiej polityki: 

  1. Doktryna Bezpieczeństwa Informacji Rosji (2016); jest to dokument zawierający informację o problemach, które stały się istotne w ciągu ostatnich kilku lat – atakach na infrastrukturę krytyczną, specjalizację grup hakerów oraz współpracę hakerów oraz rządów narodowych. Dokument potępia techniki stosowane przez służby specjalne, które zdaniem twórców doktryny mają prowadzić do dezinformacji.
  2. Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej (2014) Wśród najważniejszych zagrożeń́ dla bezpieczeństwa FR uznaje się̨ wzmacnianie potencjału militarnego NATO i przybliżanie infrastruktury Sojuszu do granic Rosji oraz działania pośrednie i asymetryczne, np. stosowanie nowych technologii oddziaływania informacyjnego na społeczeństwo oraz działalność́ formacji zbrojnych i ruchów społecznych kierowanych z zewnątrz. W Doktrynie usankcjonowana została wojna hybrydowa.- tj. użycie „instrumentów o charakterze nie siłowym”.
  3. Koncepcja polityki zagranicznej (2016). Rosja ogłasza w niej aspiracje do prowadzenia aktywnej polityki w sprawach bezpieczeństwa międzynarodowego (zwłaszcza na Bliskim Wschodzie). Jednym z jej instrumentów ma być poszukiwanie możliwości współpracy z administracją nowego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Relacje z UE mają być redukowane do współpracy gospodarczej, jednocześnie większy nacisk ma zostać położony na rozwijanie stosunków politycznych i gospodarczych z państwami azjatyckimi. Poprzednia Koncepcja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej została opublikowana w lutym 2013 r. Stosunkowo szybką rewizję dokumentu rosyjskie władze uzasadniają koniecznością dostosowania najważniejszych wytycznych do zmieniającej się sytuacji międzynarodowej. Rosja w ciągu ostatnich dwóch lat dokonała zmian w niemal wszystkich najważniejszych dokumentach strategicznych – jak doktryny: wojenna, morska i bezpieczeństwa informacyjnego – odnoszących się pośrednio do polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. W porównaniu z dokumentem z 2013 r. istotnie wzrosła rola ideologii rosyjskiego świata (Russkij mir), która ma kształtować sposób prowadzenia przez Rosję działań zewnętrznych. W nowej Koncepcji otwarcie stwierdza się, że podmiotem wspierającym działania rosyjskich władz i dyplomacji będzie Rosyjska Cerkiew Prawosławna. Planowane jest także zwiększenie roli rosyjskich mediów jako źródła informacji dla zagranicznych odbiorców. Jednym z zadań mediów będzie też zmiana złego wizerunku Rosji w świecie. Mimo kryzysu gospodarczego można zatem oczekiwać co najmniej utrzymania obecnego poziomu finansowania środków masowego przekazu (projekt budżetu na 2017 r. zakładał, że Russia Today otrzyma dodatkowe wsparcie, aby uruchomić telewizję w języku francuskim), które będą jednym z ważniejszych narzędzi realizowania polityki zagranicznej FR.
  4. Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej o Strategii Bezpieczeństwa Narodowego (z 2015 r.), zawiera postulat „wzmacniania potencjału gospodarczego, politycznego, militarnego i duchowego Federacji Rosyjskiej oraz zwiększenia jej roli w kształtującym się policentrycznym świecie oraz zapewnienie Federacji Rosyjskiej statusu jednego z wiodących mocarstw”.

Wszystkie wyżej cytowane dokumenty podkreślają, że kształtowanie środowiska informacyjnego jest jednym z ważnych elementów realizacji polityki Rosji oraz wpływania na nastroje społeczne wewnątrz kraju.

Narzędziami wykorzystywanymi do realizacji rosyjskich interesów są:

  1. Rosyjskie media międzynarodowe

Rosja chce uzyskać wpływy za granicą wykorzystując bezpośrednie i pośrednie metody działania. Pośrednie uwzględnione są w treści Koncepcji polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, ale sposób w jaki Rosja chce wydać się atrakcyjna różni się od metod stosowanych przez inne państwa. Kontrola nad mediami i innymi kanałami przepływu informacji umożliwia Kremlowi wykreowanie obrazu Rosji, który jest atrakcyjny dla grup docelowych, natomiast odbiega od rzeczywistości. Media są narzędziem służącym do wykreowania tego wizerunku. Władze maja kontrolę nad mediami krajowymi, czemu służą regularne spotkania wydawców z administracją prezydenta. Poza tym, spółkami medialnymi kierują osoby blisko związane z Putinem. Największe firmy medialne to RT i Sputnik.

  1. Internet i media społecznościowe

Rosja angażuje się coraz intensywniej w przedsięwzięcia realizowane w Internecie, w tym w media społecznościowe. Kanał informacyjny bazujący na Internecie – Sputnik, to jeden z najbardziej widocznych produktów oficjalnie finansowanych przez państwo.

  1. „Dyplomacja rurociągów”

Po rozpadzie ZSRR narzędzia ekonomiczne stały się  integralną częścią rosyjskiej polityki zagranicznej. Jest to szczególnie widoczne w sektorach, w których inne państwa zależą od rosyjskiej podaży bądź popytu. Zasoby energetyczne (w tym wypadku gaz) są wykorzystywane do wspierania realizacji interesów Rosji. Przykładem tego mogą być „spory gazowe” z Ukrainą które rozpoczęły się po pomarańczowej rewolucji w 2004 roku. Z tej perspektywy projekt Nord Stream 2 wyraźnie wzmacnia pozycję Rosji na rynkach europejskich i ogranicza zakres dywersyfikacji źródeł dostaw dla państw tego regionu.

  1. Zależności ekonomiczne

Z jednej strony rosyjscy liderzy postrzegają je jako czynnik hamujący i stabilizujący, z drugiej strony używają ich jako narzędzi presji politycznej. Jednym z przykładów takiej presji może być ograniczanie dostępu do rosyjskich rynków produktów rolnych czy żywności na podstawie twierdzenia, że nie spełniają one rosyjskich norm jakości.

  1. Podsycanie aktywności radykalnych ugrupowań politycznych

Wsparcie udzielane radykalnym ugrupowaniom politycznym o zabarwieniu nacjonalistycznym lub eurosceptycznym jest kolejnym narzędziem polityki rosyjskiej. W przypadku francuskiego Frontu Narodowego wsparcie to zmaterializowało się w formie pożyczki udzielonej pośrednio, w wysokości 9,4 miliona euro. W zamian za wsparcie, partie takie popierają Putina i decyzje polityczne korzystne dla Rosji.

  1. Operacje wywiadowcze

Służby bezpieczeństwa państw sąsiadujących z Rosją informują o wzroście poziomu aktywności rosyjskiego wywiadu, dążącego do pozyskiwania informacji dotyczących ich sytuacji politycznej, gospodarczej, bezpieczeństwa i społecznej. Operacje realizowane na Krymie i na Ukrainie pokazały potencjał służb rosyjskich – tajne operacje i działania ukierunkowane na wywarcie wpływu na podmioty zagraniczne.

  1. Demonstracje siły militarnej

Ćwiczenia wojskowe odbywające się w pobliżu zachodnich granic Rosji wraz z rosnącą intensywnością przelotów jednostek lotnictwa wojskowego oraz manewry na wodach rosyjskich są kolejnym sygnałem dla decydentów krajów sąsiadujących z Rosją.

Narracja dotycząca Polski i innych państw UE, promowana przez Rosję:

  • uchodźcy i migranci jako zagrożenie,
  • radykalny islam jako zagrożenie,
  • jedność Unii Europejskiej zanika,
  • zagrożenie ze strony Rosji to wymysł,
  • dyskryminacja mniejszości,
  • Ukraina jest skorumpowanym państwem chaosu.

Wiemy, że Rosja aktywnie ingerowała – poprzez realizację polityki informacyjnej – w wydarzenia na Ukrainie w 2014 roku, w referendum dotyczące Brexitu, w wybory w Stanach Zjednoczonych, we Francji, a także w Niemczech w 2017 r. W toku tych działań można było zaobserwować elementy strategii i taktyki, o których mowa powyżej.  Nie mamy takich informacji na temat Polski – to jest ewentualnego śladu ingerencji rosyjskiej w polskie wybory parlamentarne lub samorządowe – ponieważ polskie służby milczą na ten temat. Musimy jednak pamiętać o wystąpieniu Donalda Tuska, który sugerował wprost, że projekt tzw. afery podsłuchowej mógł być pisany cyrylicą bo Rosja była zainteresowana destabilizacją sytuacji w Polsce. W tym czasie Polska była orędowniczką sankcji wobec Rosji za jej zaangażowanie militarne na Ukrainie. Nie popieraliśmy też rosyjskich interesów w sektorze energetycznym. Ograniczenie dostaw węgla z Rosji i nieprzychylność dla rosyjskiego gazu mogły być również powodem aktywnych działań skierowanych przeciwko naszemu krajowi. Jednak nigdy nie usłyszeliśmy przekonujących argumentów z ust administracji o tym co się wtedy wydarzyło.

Fot. Pixebay

Maciej Sankowski

Maciej Sankowski

Redaktor naczelny portalu O służbach. Ekspert ds. służb specjalnych.

7 thoughts on “NATO: Rosyjska dezinformacja manipuluje Polakami. „Sześć kluczowych narracji”

  • Maj 21, 2018 at 1:47 pm
    Permalink

    Czyli zgodnie z tym bullshitem Rosja propaguje informacje o tym, że:
    – Uchodźcy i migranci jako zagrożenie – czyli nie są to odczucia ogółu, zamachy, gwałty nie mają miejsca. Rosja wspiera działanie na rzecz wzrostu bezpieczeństwa;
    – radykalny islam jako zagrożenie – bo radykalny Islam to nie zagrożenie;
    – jedność Unii Europejskiej zanika – jedność jest. Leży na dnie Bałtyku i leci właśnie do Wielkiej Brytanii;
    – zagrożenie ze strony Rosji to wymysł – czyli szerzą informacje o dominacji, a zarazem dezinformują, że nie mam zagrożenia;
    – Ukraina jest skorumpowanym państwem chaosu – spoko. Nie jest skorumpowana i nie ma tam chaosu;

    Reszty tych bredni na temat Tuska nawet nie będę komentował.

    Reply
    • Maj 23, 2018 at 10:10 am
      Permalink

      „czyli nie są to odczucia ogółu”

      Z danych CBOS wynika, że jednak *nie* są to odczucia ogółu.

      Reply
  • Maj 21, 2018 at 7:22 pm
    Permalink

    Z całym szacunkiem, ale twierdzeń Tuska nie brałbym tu poważnie. To typowa linia obronyw wydaniu człowieka, który rzadko kiedy mówi prawdę.
    A 3 pierwsze punkty tej „Narracji…” nie są czczym wymysłem Rosjan. I pewnie nie miałyby żadnej wartości propagandowej dla Rosjan, gdyby UE nie zamiatała ich pod dywan i nie chowała się za polityczną poprawnością. Oni tylko wykorzystują to, co politycy europejscy sami im do rąk wkładają….

    Reply
  • Maj 21, 2018 at 9:49 pm
    Permalink

    Celem PiSu jest osłabienie pozycji Polski i oderwanie jej od sojuszników w NATO i z UE tak, by Rosja mogła nas, osamotnionych, „bezpieczniej dla siebie” zaatakować militarnie. PZPR-pis to grupa polityków działających w interesie Rosji (tj. agentów rosyjskich) i pożytecznych idiotów” (tj. zwerbowanych pazernych i płytkich oportunistów), którzy dokonuję na nas dywersji ideologicznej, aby skłócić i osłabić obywatelskie państwo prawa.

    Tej centralistycznej władzy (potrzebnej Rosji do przejęcia i zarządzania Polską) potrzebna jest grupa oligarchów (np. Szyszko i kasa z Lasów Państwowych, czy Rydzyk – przyszły potentat medialny na gruzach TVN) oraz bojówki (ONR i Wszechpolacy). Kościół przy tym popiera tę okupacyjną władzę i umacnia swoją pozycję wśród licznego plebsu i w PiS.

    Polska została już zaatakowana hybrydowo przez Rosję. Tylko ta hipoteza tłumaczy tak wszechstronny atak na nowoczesne i demokratyczne państwo polskie przez PiS. O tym jak technicznie przejmuje się państwo opowiada Jurij Bezmienov (dawny dyrektor KGB od dywersji politycznej) w swoim wykładzie w USA: https://www.youtube.com/watch?v=GsBHBCwIls0&t=2s

    Reply
    • Czerwiec 4, 2018 at 7:22 pm
      Permalink

      Ty tak na poważnie? Nie wiem czy trolujesz czy serio wierzysz w to co mówisz. Wiec gratuluję dobrego trollingu lub też życzę szybkiej i skutecznej terapii w jakimś zamkniętym ośrodku

      Reply
  • Czerwiec 9, 2018 at 9:57 am
    Permalink

    Wszystkie punkty wypełnia „partia” Druga Rzeczpospolita Polska, Jan Zbigniew Potocki – lewy hrabia i założyciel partii, Aleksander Berdowicz – turbosłowianin ezoczubek i reptilianofob. Do tego dochodzi osobnik przedstawiający się jako Marcin Król – plantator marihuany aka Jaram Jaram; od dłuższego czasu „uczy” Polaków „prawdziwej” historii Polski, pisanej na Kremlu.

    Reply
  • Lipiec 29, 2018 at 9:51 am
    Permalink

    Co, jeśli Putin
    1.wspomógł „antyrosyjski” PiS
    2.założył „antypisowski” KOD?
    Bezpieczni „wrogowie” kanalizują całą energię.
    https://web.facebook.com/krokodylmysli/posts/811806505876696
    Koderzy / koderki to najwspanialsi ludzie, ale ruch jest od początku sterowany „na władzę”, zamiast do ludzi plus zadziwiający jest „brak” strategii i przedziwne kierownictwo.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *