Zmiany w ABW: powołano nową jednostkę w strukturze służby specjalnej

22 maja oficjalne konto MSWiA poinformowało, że minister Joachim Brudziński i Premier RP uczestniczył w otwarciu Centrum Prewencji Antyterrorystycznej ABW. Dzień później, rzecznik prasowy koordynatora ds. służb potwierdził fakt utworzenia nowej jednostki w strukturze największej polskiej służby specjalnej.

Stanisław Żaryn poinformował, że Centrum Prewencji Terrorystycznej (CPT) jest „inicjatywą o charakterze międzynarodowym, realizowaną pod auspicjami Polski”. Do  jej zadań będzie należała m.in.: prewencja i przeciwdziałanie terroryzmowi poprzez rozwijanie współpracy w obszarze bezpieczeństwa między służbami z Polski i krajów Trójmorza. Rzecznik koordynatora ds. służb dodał, że głównym zadaniem CPT jest „rozwijanie wielopłaszczyznowej współpracy z krajowymi i zagranicznymi służbami, instytucjami oraz podmiotami zaangażowanymi w profilaktykę terrorystyczną i przeciwdziałanie terroryzmowi, a także wypracowanie skutecznych instrumentów pozwalających na połączenie dorobku jednostek naukowych z wiedzą i doświadczeniem służb i organów ochrony prawnej, celem kompleksowego zobrazowania zjawiska terroryzmu i wynikających z niego zagrożeń”. Jednostka ta ma też na celu przygotowanie administracji publicznej do bardziej efektywnego rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym, m.in. poprzez podnoszenie świadomości zagrożeń u funkcjonariuszy i pracowników administracji. W ocenie Stanisława Żaryna, powołanie CPT przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa naszego regionu i przyczyni się do walki z międzynarodowym terroryzmem.

Na jakim poziomie można usytuować miejsce i zadania nowo powstałego Centrum Prewencji Terrorystycznej w systemie antyterrorystycznym Polski? Trudno powiedzieć. System ten został opisany w „Narodowym Programie Antyterrorystycznym na lata 2015–2019”. Zgodnie z nim, rolę wiodącą w tym systemie pełni Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, natomiast w fazie zapobiegania zagrożeniom o charakterze terrorystycznym – Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadająca ustawowe uprawnienia w zakresie zapobiegania, rozpoznawania i zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym. Do tej pory ABW koordynowało proces wymiany informacji przy pomocy Centrum Antyterrorystycznego (CAT). Prowadziło też wymianę informacyjną na poziomie międzynarodowym m.in. w ramach Unii Europejskiej na forum Grupy Roboczej ds. Terroryzmu (Working Party on Terrorism), w której pracach przewidziany został również udział Policji. Grupa zajmuje się problematyką przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu w aspekcie wewnętrznym, tj. zagrożeń występujących na terytorium państw członkowskich UE. Jest też organem przygotowawczym Rady UE o charakterze eksperckim rozpoczynającym unijny proces legislacyjny w zakresie prawodawstwa w obszarze przeciwdziałania terroryzmowi.

Kolejne forum współpracy międzynarodowej w zakresie antyterroryzmu to Counter-Terrorism Group.  Grupa została utworzona w następstwie wydarzeń z 11 września 2001 r. i zrzesza 30 państw europejskich – 28 członków UE, a także służby Norwegii i Szwajcarii. Obok współpracy operacyjnej wśród projektów podejmowanych przez to gremium są m.in. opracowywane wspólnie dla decydentów UE analizy i oceny zagrożeń o charakterze terrorystycznym. Takie raporty opierają się na informacjach przekazanych przez służby członkowskie. Podczas spotkań Grupy dyskutuje się o zagadnieniach związanych z optymalizacją współpracy w dziedzinie walki z terroryzmem. Przewodnictwo w Grupie jest rotacyjne na równi z prezydencją w UE. Polska pełniła tę rolę w II połowie 2011r. Należy zaznaczyć, że „Narodowy Program Antyterrorystyczny na lata 2015–2019” nie przewiduje oddzielnego kanału współpracy z grupą państw tzw. Trójmorza, bo wszystkie służby tych państw, wchodzą w skład CTG, a więc są już uczestnikiem gremiów międzynarodowych powołanych do koordynacji. Postawienie tezy o tym, że konieczność powołania nowej komórki koordynacyjnej państw tzw. Trójmorza wynika z doświadczeń uzyskanych po atakach terrorystycznych, które miały miejsce na ich terenie lub wyjątkowego stanu zagrożenia wydaje się nieco ryzykowne. Naturalnie w zakresie profilaktyki społecznej pozostaje do „zagospodarowania”: sfera informacyjna, kształtowania postaw i organizowanie współpracy między organami administracji publicznej. Wydaje się jednak, że są one bliższe resortowi spraw wewnętrznych, niż służbie specjalnej. Nie wiemy też, jak liczna to będzie jednostka, jak kosztowne było jej utworzenie i jakie są jej pierwszoplanowe cele.  Jeżeli ma to być potrzebna i trwała jakość w strukturze ABW to powinien ulec zmianie jej statut, a tak się nie stało. Dlaczego? – to również nie przedostało się do opinii publicznej. Czy jest to jednostka która ma zastąpić CAT? Mamy więc nadzieję, że służby prasowe ABW lub Koordynatora ds. Służb Specjalnych będą informowały o efektach działań tej ciekawej inicjatywy – biorąc pod uwagę jak istotne osoby brały udział w  „otwarciu”.

Fot. ABW

Podobne artykuły

Maciej Sankowski

Redaktor naczelny portalu O służbach. Ekspert ds. służb specjalnych.
Follow Me: