Co robić, gdy stajesz się celem dla szpiegów?

 

Realizując swoją funkcję prewencyjną w obszarze kontrwywiadu, holenderska służba AIVD opublikowała poradnik, którego celem jest zminimalizowanie ryzyka wykorzystania podróżujących za granicę Holendrów przez obce służby wywiadowcze. Poniżej zamieszczamy treść tego potrzebnego materiału tym bardziej, że aktualnie nie możemy liczyć na podobną publikację ze strony krajowych służb stanowiącą pomoc dla naszych obywateli. 

Czy odbywasz podróż w związku ze swoją pracą? 

Pamiętaj, że  podróżowanie za granicę sprawia, że stajesz się potencjalnym celem dla szpiegów. To samo dotyczy pracy wiążącej się z długim pobytem za granicą. Obce służby wywiadowcze interesują się tobą i informacjami, które możesz posiadać. Wskazówki zawarte w niniejszym artykule mogą pomóc ci zminimalizować ryzyka (cyber) szpiegostwa. 

Ryzyko że staniesz się obiektem działań wywiadowczych jest zróżnicowane, w zależności od kraju. W zależności od celu swojej podróży możliwe, że zostaniesz dodatkowo poinstruowany na temat konkretnych zagrożeń w danym kraju przez właściwą służbę. 

Przed podróżą

Nie bierz ze sobą, albo bierz tak mało jak to tylko możliwe materiałów zawierających chronione informacje. To ty jesteś odpowiedzialny za ich zabezpieczenie. Przed wyjazdem zawsze zadaj sobie następujące pytania:

  • czy naprawdę tego potrzebuję?
  • jaka jest wartość informacji, którą przewożę (zawarta w dokumencie papierowym lub na nośniku danych, lub utrwalona w inny sposób)?
  • jakie szkody spowodowałoby przekazanie tej informacji w niewłaściwe ręce? 
  • jakie urządzenia powinienem mieć ze sobą? 

Jeśli rzeczywiście przewozisz poufne informacje, sporządź listę dokumentów, nośników danych i sprzętu, który będziesz przewozić. Gdyby coś zostało zagubione lub skradzione, łatwiej będzie zidentyfikować to, czego brakuje. Trzymaj tą listę w swoim biurze. Dokumenty zawierające informacje chronione zawsze przewoź w bagażu podręcznym, nigdy w walizce. Zapisz sobie odpowiednie regulacje dotyczące przewozu informacji stanowiących tajemnicę państwową. Jeśli w kraju do którego wyjeżdżasz znajduje się holenderski konsulat lub ambasada, przekaż im informację na temat planowanej daty twojej wizyty w organizacji sektora publicznego (w polskim przypadku odpowiednio).

Sprzęt cyfrowy

Wykasuj historię połączeń telefonicznych oraz wszystkie SMS-y na swoim telefonie komórkowym. Zostaw tylko niezbędne kontakty w książce telefonicznej. Zabierz ze sobą sprzęt, którego będziesz mógł się pozbyć po wykorzystaniu (o ile to możliwe) w tym telefonu, karty sim. Rozważ korzystanie z czasowo założonej poczty elektronicznej. Jeśli często podróżujesz za granicę, warto nabyć urządzenia wykorzystywane tyko podczas podróży zagranicznych. Upewnij się, że korzystasz z własnych ładowarek, adapterów, kabli i zestawów samochodowych. Zainstaluj tylko niezbędne aplikacje, skonsultuj się z oficerem bezpieczeństwa w swojej organizacji, którym aplikacjom można zaufać. Przed wyjazdem i po przyjeździe zmień hasła na wszystkich urządzeniach, upewnij się, że są inne niż te używane w pracy. Uważaj na ludzi zaglądających ci przez ramię, albo próbujących uzyskać dostęp do twojego sprzętu. Używaj na ekranach telefonu i komputera folii ochronnych prywatyzujących. Zapytaj w swojej organizacji o sprzęt, który pomoże zapewnić bezpieczeństwo.

Sprzęt osobisty

Nie podróżuj z własnym sprzętem, bo twoje własne urządzenia interesują obcy wywiad dokładnie tak samo, jak sprzęt twojej firmy. Upewnij się, że do kontaktów osobistych i profesjonalnych używasz odrębnych urządzeń. Na wyjeździe prywatnym nie używaj sprzętu służbowego. Powstrzymaj się od informowania np. na Twitterze czy Facebooku o planach wyjazdu za granicę. 

W tranzycie

  • powstrzymaj się przed przedstawianiem się jako przedstawiciela administracji rządowej, 
  • nie prowadź nieoficjalnych rozmów przez telefon albo w czasie podróży publicznymi środkami komunikacji np. w wynajętym samochodzie, w pociągu czy w samolocie,
  • trzymaj przy wszystkie nośniki danych (o ile to możliwe), 
  • nie przekazuj rozmówcy więcej danych, niż musisz,
  • bądź ostrożny w sytuacji „przypadkowych” spotkań z osobami, które wykazują zainteresowanie twoją praca lub życiem prywatnym lub próbują kontaktować się z tobą poprzez media społecznościowe,
  • twoje zachowanie może zwiększyć twoją podatność na zagrożenie albo natychmiast albo w przyszłości. Nie chodzi tylko o narkotyki i alkohol, ale także o prezenty lub osobiste korzyści które mogą być wykorzystane by wywierać na ciebie wpływ, 
  • bądź świadom, że możesz być filmowany lub nagrywany aby zdobyć materiał który posłuży do wywierania na ciebie presji; dotyczy to też kontaktów w mediach społecznościowych i w aplikacjach randkowych!,
  • upewnij się, że będziesz w stanie sprawdzić czy ktoś uzyskał dostęp do informacji chronionych. Możesz używać bezpiecznych kopert i innych  podobnych środków ochrony. Nie używaj sefów hotelowych do przechowywania informacji chronionych ani nośników danych.

Cyfrowe

Przystępując do poufnej rozmowy wyłącz wszystkie swoje urządzenia. Wyjmij baterię lub umieść urządzenia między elementami garderoby albo w torbie, co wyciszy dźwięk. Jesteś bardziej narażony na szpiegostwo, gdy twój sprzęt jest włączony. Wyłącz na wszystkich urządzeniach Bluetooth. Bluetooth nie jest bezpieczny i jest łatwo wykorzystywany dla celów szpiegowskich. Nie ładuj ani nie aktualizuj żadnych aplikacji, gdy przebywasz za granicą. Kiedy musisz używać lokalnego oprogramowania, używaj do tego innego sprzętu. Wyłącz automatyczne aktualizacje w swoich aplikacjach. Bądź uczulony na nieoczekiwane lub dziwaczne powiadomienia na swoim telefonie czy laptopie. Mogą one oznaczać, że urządzenie zostało zaatakowane. Odnotuj każdą notyfikację i inne niestandardowe zdarzenia i po powrocie przekaż na ich temat informację oficerowi bezpieczeństwa w swojej organizacji. Nigdy nie przekazuj nikomu hasła i nie pozwól nikomu używać swojego sprzętu. Nie używaj publicznie dostępnej sieci Wi-Fi do pracy.

W przypadku wystąpienia incydentu, zawsze natychmiast poinformuj o tym oficera bezpieczeństwa w swojej organizacji; w przypadku wątpliwości – zgłoś sprawę właściwej służbie.

Po podróży

Zmień hasła na wszystkich urządzeniach które będziesz przewoził,  a także na kontach (także w mediach społecznościowych i w poczcie elektronicznej).  Może wystąpić konieczność przekazania twojego sprzętu do analizy lub wykasowania danych. Czasem po powrocie być może trzeb będzie zniszczyć ten sprzęt, ponieważ jego dalsze używanie może być niebezpieczne. Twoja organizacja powinna mieć odpowiednie procedury, w zależności od kierunku podróży.

Bezpieczne otoczenie cyfrowe

Podróżujesz czy nie – zawsze upewnij się, że twoje otoczenie cyfrowe jest bezpieczne;

  • zawsze upewnij się, ze twoje oprogramowanie wykrywające zagrożenia i zapewniające bezpieczeństwo jest zaktualizowane,
  • szyfruj informacje wrażliwe, jeśli przechowujesz je w laptopie lub na bezpiecznej pamięci przenośnej,
  • używaj oprogramowania dopuszczającego do zawartości twojego komputera tylko określone urządzenia,
  • używaj szyfrowania, jeśli przekazujesz informacje wrażliwe przez sieci dostępne publicznie i wykorzystuj dwustopniowe uwierzytelnienie. 

W przypadku dalszych pytań, przekaż je oficerowi bezpieczeństwa w swojej organizacji (o ile ktoś taki został zatrudniony)

 

Źródło: Poradnik AIVD

Fot. Pixebay

Podobne artykuły

Maciej Sankowski

Redaktor naczelny portalu O służbach. Ekspert ds. służb specjalnych.
Follow Me: