SIUDA: CZESKI KONTRWYWIAD OSTRZEGA PRZED CHINAMI I ROSJĄ

W listopadzie czeska Informacyjna Służba Bezpieczeństwa (BIS), opublikowała Raport ze swojej działalności w 2018 r. Za główne zagrożenia służba uznała działania rosyjskie i chińskie na terytorium Czech.

Podobnie jak w roku 2017, wg Raportu jednym z głównych elementów zagrożenia dla bezpieczeństwa Republiki Czeskiej były wrogie działania obcych mocarstw, wykorzystujących całą gamę środków i metod działań wywiadowczych, w które zaangażowane są państwowe i prywatne podmioty działające na terenie Czech lub za granicą. Działania te ukierunkowane są na osłabienie instytucji państwa, wpływanie na decyzje dotyczące bezpieczeństwa międzynarodowego Czech oraz dezawuowanie skuteczności działania zasad ustrojowych demokratycznego systemu państwa w zakresie bezpieczeństwa jego obywateli.

W celu osiągnięcia własnych korzyści wynikających z podejmowanych przez organa państwowe decyzji, bądź ich braku, obce mocarstwa stosują szeroki wachlarz działań, określonych w Raporcie mianem hybrydowych, polegających na stosowaniu nacisków ekonomicznych, politycznych, militarnych i informacyjnych wymierzonych w słabe punkty instytucji państwowych oraz przewlekłość niektórych procedur legislacyjnych i decyzyjnych.

Raport podkreśla również stały wzrost zagrożeń w przestrzeni cyfrowej.

Realizując zadania kontrwywiadu, w 2018 roku BIS koncentrował się na rozpoznawaniu aktywności służb specjalnych Rosji i Chin.

Wg Raportu działania rosyjskie szeroko stosują metody hybrydowe nie ograniczając się do działań stricte wywiadowczych. Jako przykład takiej aktywności podaje się próbę stworzenia przez Rosję wrażenia, że Republika Czeska mogła produkować broń chemiczną (tzw. Nowiczok) użytą do zamachu na Sergieja Skripala i jego córkę w marcu ub. roku na terenie Wlk. Brytanii. Efektem zdecydowanych i skoordynowanych z zagranicznymi służbami partnerskimi działań było wydalenie z Czech trzech Rosjan podejrzewanych o szpiegostwo. Rosjanie, poprzez swoje przedstawicielstwa dyplomatyczne oraz kontakty biznesowe starają się uzyskać wpływ na decyzje podejmowane w obszarach istotnych dla Rosji. Penetrują również diasporę rosyjską. Raport zauważa ponadto, że na terytorium Czech realizowane są również, głównie w warstwie dezinformacyjnej, działania dywersyjne wymierzone przeciw suwerenności politycznej i integralności terytorialnej Ukrainy. Wg Raportu w 2018 roku BIS zlikwidował tworzoną przez Federalną Służbę Bezpieczeństwa Rosji (FSB) konspiracyjną sieć teleinformatyczną. Zlikwidowana infrastruktura była częścią większego systemu, służącemu zamaskowaniu realizowanych przez FSB operacji informacyjnych w Czechach i za granicą.

Wg raportu na terenie Czech działają zarówno cywilne jak i wojskowe służby chińskie. Interesują się one przede wszystkim środowiskami akademickimi, organizacjami działającymi na rzecz bezpieczeństwa i organami administracji Czech. Chińczycy budują bazę do dalszych operacji poprzez organizowanie stypendiów lub wyjazdów fundowanych dla wybranych przedstawicieli tych instytucji. Wg BIS osoby zapraszane czują się potem zobowiązane do odwdzięczenia się gospodarzom, co stanowi dogodną bazę do werbunku. Służba zauważa też, że Chińczycy wykorzystują serwis „Linkedin” do werbowania interesujących ich osób.

W zakresie cyberbezpieczeństwa BIS kontynuował rozpoczęte w 2017 roku działania związane z atakami na jawną sieć komputerową czeskiego MSZ. BIS uzyskał ponadto informacje dotyczące innych ataków na sieć komputerową MSZ, niezwiązanych z atakami rosyjskimi. Polegały one na implementacji różnego rodzaju złośliwego oprogramowania (malware) Autorstwo tych ataków Raport przypisuje chińskiej grupie szpiegującej w przestrzeni informatycznej.

Raport informuje także, że rosyjska grupa hakerska APT28/Sofacy atakowała w 2018 roku prywatne konta mailowe żołnierzy Czeskich Sił Zbrojnych.

W zakresie ochrony porządku konstytucyjnego Państwa największym zagrożeniem wg BIS jest udział prorosyjskich aktywistów w kampaniach dezinformacyjnych. Rozpowszechniane przez nich informacje, tworzone przy udziale lub z inspiracji obcego mocarstwa mają na celu osłabienie systemu politycznego Czech oraz podważenie sensu członkostwa kraju w UE i NATO. Kampanie te wg BIS prowadzone są systematycznie i w przemyślany sposób powodując wzrost napięć społecznych i utratę zaufania do instytucji państwowych.

W odniesieniu do ekstremizmów politycznych BIS zwraca uwagę na spadek znaczenia działających na tym polu organizacji prawicowych lub lewackich. Przyczyny tego służba upatruje w zmianie języka debaty politycznej, gdzie jako normę traktuje się o wiele bardziej niż w latach poprzednich radykalną narrację nacjonalistyczną i ksenofobiczną.

W zakresie bezpieczeństwa ekonomicznego Raport zwraca uwagę na różnego typu działania lobbingowe mające na celu wpływanie na uchwalane prawo w zakresie regulacji gospodarki. Czynnikiem wykorzystywanym przez mniej lub bardziej legalne grupy lobbingowe jest niestabilność niektórych urzędów państwowych, brak współpracy międzyresortowej, animozje pomiędzy poszczególnymi resortami. Często za działaniami takimi działaniami stoją obce autorytarne i niedemokratyczne państwa, które w ten sposób zabezpieczają swoje interesy ekonomiczne w Czechach.

Marcin Siuda: podpułkownik rezerwy ABW. Absolwent Arabistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (1991). Od 1991 do 2016 oficer Urzędu Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Od 2007 roku zastępca Dyrektora Centrum Analiz ABW. Od 2011 Doradca Szefa Agencji. W latach 2011 – 2014 analityk w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli. Od 2014 – 2016 oficer łącznikowy ABW przy NATO. W roku akademickim 2017/2018 wykładowca na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej. Ekspert Fundacji Polskie Centrum Analityczne.

Fot. Pixabay

Redakcja

Redakcja portalu O służbach. Napisz do nas na adres: redakcja@osluzbach.pl
Follow Me: