IZRAEL STAJE PO STRONIE GRECJI W MORSKIM KRYZYSIE Z TURCJĄ

Izrael udzielił swojego poparcia dla Greków w sporze z Turcją o strefy ekonomiczne we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało rzadkie deklaratywne oświadczenie, że „Izrael uważnie śledzi napięcia we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Ponadto, wyraża swoje pełne poparcie i solidarność z Grecją, uznając jej strefy morskie oraz prawo do wytaczania swojej wyłącznej strefy ekonomicznej”.

Wkrótce po wydaniu oświadczenia ambasador Izraela w Grecji Yossi Amrani spotkał się z greckim ministrem spraw zagranicznych Nikosem Dendiasem, który później zapowiedział, że przyjedzie do Izraela w środę i spotka się z ministrem spraw zagranicznych Gabim Aszkenazim. Sytuacja we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego będzie jednym z najważniejszych punktów spotkania. Przesłanki ku temu pojawiły się w tym tygodniu, gdy Turcja wysłała tam swoje okręty wojenne. Oficjalnie chronią one misję badawczą, badającą szelf kontynentalny – znalazły się one jednak w greckiej WSE.

Turcja zażądała kontroli nad tym obszarem zgodnie z warunkami umowy, którą podpisała z Libią w listopadzie 2019 r., dzieląc między siebie duże połacie wschodniego Morza Śródziemnego, co spowodowało tarcia między Ankarą a Atenami. W ubiegłym tygodniu Grecja i Egipt podpisały własną umowę, wyznaczając swoje WSE we wschodniej części Morza Śródziemnego, ku konsternacji Turcji. W ostatnich latach Grecja i Izrael stały się bliskimi sojusznikami, pracując wspólnie nad projektami energetycznymi, takimi jak gazociąg EastMed, który ma być najdłuższy na świecie i który miałby przebiegać z Izraela do greckiego lądu stałego przez Cypr.

Turcja i Izrael technicznie utrzymują stosunki dyplomatyczne, ale przez większą część ostatniej dekady były one napięte, odkąd IHH (Humanitarian Relief Foundation), organizacja powiązana z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoganem, wysłała okręt Mavi Marmara, aby przerwać blokadę marynarki wojennej IDF w Gazie, uzbrajając część ludzi na pokładzie. Komandosi marynarki wojennej IDF zatrzymali statek, zabijając dziewięć osób. Erdogan jest otwarcie wrogo nastawiony do Izraela, wspiera Hamas i finansuje organizacje antyizraelskie we wschodniej Jerozolimie.

Mimo że Grecja lobbowała na rzecz swoich sojuszników, by publicznie zadeklarowali oni swoje poparcie i mimo że jasne jest, że Izrael wolałby w tej sytuacji Grecję, w ostatnich miesiącach Jerozolima w większości milczała na temat narastającego kryzysu. Chociaż Grecy są przyjaciółmi Izraela, rząd wolałby nie pogarszać i tak już nienajlepszych stosunków z Turcją – 10. co do wielkości partnerem handlowym Izraela. Innym powodem długiego milczenia był czas – napięcie między Grecją a Turcją zwiększało się, ale w ciągu kilku ostatnich dni, spadło. Wydaje się jednak, że obecny kryzys nie zostanie szybko rozwiązany.

Ponadto umowa między Turcją a libijską WSE oznacza, że Ankara domaga się prawa weta w odniesieniu do budowy rurociągu EastMed. Gabriel Mitchell, dyrektor ds. stosunków zewnętrznych w Mitvim (izraelski Instytut Regionalnej Polityki Zagranicznej) zaznaczył, że wydanie wspólnego oświadczenia i spotkanie Amrani-Dendias odbywa się również z powodu, iż Sekretarz Stanu USA Mike Pompeo dąży do lepszego wyjaśnienia sytuacji we wschodniej części regionu Morza Śródziemnego. Ostrzegł również, że “prawdziwe ryzyko polega na tym, żeby aktorzy się nie przeliczyli i aby nie doszło do wypadku. Izrael zdecydowanie nie chce, żeby tak się stało”.

Źródło: JPost
Fot. Pixabay

Redakcja

Redakcja portalu O służbach. Napisz do nas na adres: redakcja@osluzbach.pl
Follow Me: